Camouflage: niet alles is wat het lijkt!
vrijdag, 24 februari 2023
Wanneer camouflage ter sprake komt, denken veel mensen als eerste aan de kameleon. Een reptiel dat het vermogen om van kleur te veranderen tot zo’n kunst heeft verheven, dat hij zelfs spreekwoordelijk wordt gebruikt. Een kameleon is iemand die zich schijnbaar moeiteloos aan veranderende omstandigheden aanpast, met soms als negatieve connotatie dat hij/zij ‘met alle winden meewaait’ en/of ‘geen ruggengraat heeft’.
Toch weerspiegelen de kleurveranderingen van de kameleon niet zozeer een poging tot camouflage als wel zijn gemoedstoestand. Met de kleuren probeert een kameleon bijvoorbeeld indruk te maken op een vrouwtje, of geeft hij aan een rivaliserend mannetje aan tot de aanval over te gaan. Ook is het niet zo dat een kameleon razendsnel van kleur kan veranderen, zoals je vaak in films en animaties ziet. Vaak duurt zo’n kleurverandering enkele minuten tot zelfs een uur. Maar belangrijk dus: het verkleuren dient niet zozeer als camouflagetechniek, maar is vooral een communicatiemiddel richting soortgenoten. Niet alles is wat het lijkt!
En andersom kunnen mensen zich ook camoufleren voor dieren. Bekend zijn de jagers en bijvoorbeeld de vogelspotters die zich in een camouflagepak hullen om maar niet op te vallen voor de dieren die ze graag in het oog willen krijgen. Camouflagepakken worden uiteraard ook in het leger gebruikt, maar daar dienen ze vooral om niet door andere mensen opgemerkt te worden.
Een bijzonder camouflagepak wordt in Australië door surfers gebruikt om haaienaanvallen te voorkomen. Haaien zijn kleurenblind. De meeste surfpakken zijn zwart of hebben een andere donkere, egale kleur. Daarmee lijken de surfers mogelijk op zeeleeuwen die op het menu staan van diverse haaiensoorten. Daarom hebben ontwerpers een nieuw duikpak ontworpen bestaande uit diverse blauwtinten, zodat het voor de haaien moeilijker te zien is. Ook is het nieuwe duikpak niet egaal van kleur, maar uitgerust met blauwe vlekken in verschillende kleuren zodat de vorm van het lichaam minder duidelijk wordt voor de haai. Uit testen bleek het nieuwe duikpak succesvol te werken: hopelijk blijkt dat ook in de praktijk, zodat de toch al maar zelden voorkomende haaienaanvallen op surfers verder gereduceerd kunnen worden.
